Hybride of militaire dreiging is helaas geen ver-van-het-bed-show meer. Wat vraagt dat van jou als communicatieprofessional?
Op congressen en in (corporatie)media hoor en lees je erover. Niet zozeer op het hoofdpodium, maar wel in de wandelgangen. We moeten iets met weerbaarheid of risicocommunicatie. Cybercrime staat hoger op de agenda. Desinformatie is een reëel risico. Toch blijft één vraag vaak hangen, zeker bij communicatieafdelingen van woningcorporaties: wat heeft hybride of zelfs militaire dreiging eigenlijk met óns te maken?
Van ‘niet-vitaal’ naar maatschappelijk cruciaal
Het eerlijke antwoord: steeds meer. Woningcorporaties rekenen zichzelf zelden tot de vitale infrastructuur. En formeel klopt dat misschien. Maar maatschappelijk gezien is het beeld aan het kantelen. Corporaties huisvesten miljoenen mensen. Vaak juist de groepen die het hardst geraakt worden als systemen uitvallen, informatie onbetrouwbaar blijkt of de overheid even niet zichtbaar is. Dat maakt corporaties – bewust of onbewust – een schakel in maatschappelijke stabiliteit. En precies dát is waar hybride dreiging op mikt.
Hybride dreiging gaat namelijk zelden over tanks en soldaten alleen. Het gaat over het ondermijnen van vertrouwen, het aanwakkeren van onzekerheid en het verstoren van het dagelijks leven. En daar raken wonen, communicatie en publieke geloofwaardigheid elkaar.
Wat betekent dat voor jou als communicatieprofessional?
Bij Nyna Communicatie zien we communicatieafdelingen worstelen met deze vraag. Begrijpelijk, want dit raakt aan je professionele identiteit. Je bent geen veiligheidsdeskundige, geen militair strateeg. Maar je bent wél degene die betekenis geeft aan wat er gebeurt, rust brengt als systemen haperen en het verhaal bewaakt als geruchten rondzingen. En dat vraagt iets extra’s.
Als communicatieprofessional speel jij een sleutelrol in het creëren van een veiligheidscultuur.
- Van zenden naar weerbaarheid bouwen
Communicatie bij dreiging gaat niet alleen over informeren, maar over handelingsperspectief. Niet: Er is een storing. Wel: Dit betekent het voor u. Dit kunt u doen. Dit doen wij. Dat vraagt voorbereiding, scenario’s, afstemming met collega’s van IT, bestuur en sociaal beheer. En ja, soms ook samenwerking met veiligheidsregio’s of gemeenten. - Desinformatie is óók een communicatievraagstuk
Bij hybride dreiging is informatie een wapen. Nepberichten, WhatsApp-groepen die sneller zijn dan de website, ophitsen via Telegram. Communicatieafdelingen moeten leren geruchten te herkennen, snel en feitelijk te reageren en consequent dezelfde boodschap te herhalen. Dat vraagt niet alleen om tools, het vraagt ook lef. Want soms moet je zeggen: dit verhaal klopt niet. Zonder het groter te maken dan nodig. - Interne communicatie wordt strategisch
Een onderschat punt: medewerkers zijn je eerste ambassadeurs. En je grootste risico als zij onzeker zijn. Bij dreiging verschuift interne communicatie van ‘bijzaak’ naar cruciale randvoorwaarde: weten medewerkers wat ze wel en niet mogen zeggen? Voelen zij zich gesteund door het bestuur? Begrijpen zij waarom zorgvuldigheid belangrijker is dan snelheid? Als communicatieprofessional speel jij een sleutelrol in het creëren van een veiligheidscultuur.
En militaire dreiging dan?
Dat voelt voor veel corporaties nog abstract. Toch zien we dat het kabinet expliciet inzet op maatschappelijke weerbaarheid bij militaire dreiging. Daarbij hoort ook civiele ondersteuning: locaties, logistiek, opvang, informatievoorziening. De communicatievraag die daarbij hoort is ongemakkelijk maar noodzakelijk: Zijn wij voorbereid op een situatie waarin onze organisatie ineens onderdeel wordt van een groter geheel? Dat betekent niet dat je nu al draaiboeken voor oorlog moet schrijven. Maar wel dat je nadenkt over afstemming met overheid en veiligheidsregio, eenduidige woordvoering en het bewaken van vertrouwen onder huurders.
De professionele vraag onder alles
Misschien is dit wel de kernvraag voor communicatieadviseurs bij corporaties: Ben ik alleen verantwoordelijk voor reputatie, of ook voor maatschappelijke rust? Die tweede rol vraagt meer dan je traditionele communicatieaanpak. Het vraagt strategisch inzicht, empathie onder druk en de bereidheid om je vak opnieuw te positioneren. Niet als ‘zender van boodschappen’, maar als hoeder van betekenis in onzekere tijden.
En nu?
Hybride en militaire dreiging zijn geen hype. Ze verdwijnen niet na dit beleidsjaar of dit kabinet. De vraag is dus niet óf woningcorporaties ermee te maken krijgen, maar hoe voorbereid zij zijn als het zover is. En misschien nog belangrijker: of communicatieprofessionals zichzelf die rol durven toe te eigenen. Niet vanuit angst. Maar vanuit verantwoordelijkheid.
Bij Nyna Communicatie praten we graag met je verder over de weerbaarheidscommunicatie en risicocommunicatie van jouw corporatie. We hebben specialistische kennis ontwikkeld in de corporatiesector en daarbuiten. Vrijblijvend sparren? Maar een afspraak!